barend ubbinkweg
Week 40
Wit
creëert een winnende positie.
Uitwerking weekprobleem 28 sept
1. Tf1-f5
ﾅ–
Kh6
2. g5ﾅ – Kxh5
3. Tg7
– Dg6 (of een willekeurige andere zet)
4. g4
#
WEEK 39
Uitwerking weekprobleem week 39:
1. c6 – bxc6
2. a6
Hierna maakt het niet veel uit wat er gezet wordt: de promotie van de a-pion is niet meer tegen te houden.
Inzendingen: 6 en allemaal correct.
WEEK 38 (SIMULTAAN)
Week 38 (Simultaan tegen Robbie)
Hoe gaat wit winnen?
Oplossing:
1. Txh3
– Txh3
2. b7
ﾅ –
Ka7
3. b8D
ﾅ –
Ka6
4. Db6
ﾓ
De toren moet de pion op h3 slaan. Als zwart daarna schaak zou geven (…. Tc3), dan kan wit de toren slaan zonder dat het pat is. Als de pion op h3 niet geslagen zou zijn, zou het pat zijn.
WEEK 37 (ALV)
Hoe gaat wit mat geven?
Oplossing:
1. Pf5 - gxf5
2. Lxf5 - Te8
3. Dxh7+ - Kh8
4. Lf5+ - Kg8
5. Dh7+ - Kf8
6. Dxf7 mat
Het probleem van maandag 22 mei 2017
Karjakin 2774 – Onischuk 2613,
Kazachstan 2016
Wit begint en zet Onischuk in zes of zeven zetten mat.
Wat voor
Karjakin niet prettig is, is dat zowel zijn Dame als zijn Toren instaan: één
van beide zal hij dus moeten verliezen. Dat hij, als zo de problemen liggen,
liever zijn Dame redt dan zijn Toren, ligt voor de hand. Rest de vraag: waar
moet die Dame heen? Omdat de Dame op c3
staat te verhinderen dat Karjakin in een paar zetten wordt matgezet, zou het
fijn zijn als zo verplaatst kan worden dat daar een, liefst dodelijke, dreiging
mee gepaard gaat. En die mogelijkheid is er. Na 1. De5+ is Onischuk gedwongen
de Toren te slaan – anders gaat ie mat op de achterste rij –, is de Koning van
Zwart afgesloten van zijn troepen en na 2. Lc4+ is ook de Loper in het spel
betrokken. Het moet dan wel gek lopen als hier geen mat in zit en inderdaad, zo
gek loopt het niet.
- De5+, K:d7; 2. Lb5+, Kd8; 3. De8+, Kc7; 4. Dd7+, Kb8; 5. Dd8+, Kb7; 6. Lc6+, Ka6; 7. Da5#
Oplosklassement:
1 Henk 7
punten
2 Tony 4
punten
3. Joop 3
punten
4 en 5 Albert en Robbie 2
punten
6 Joke 1
punt
Probleem van 15 mei 2017
Zwart
begint en wint.
Geef de eerste zeven zetten.
Of
dit een wet is, weet ik niet, maar soms denk ik: “Hoe minder stukken er op het
bord staan, hoe ingewikkelder het is.”
Neem deze stelling nou. Ze komt uit een partij tussen Ljubovic en
Browne, toch geen amateurs, en ik vond haar in het boek “100 endgames you must
know” van Jesus de la Villa. Browne was aan zet en speelde 1. .., f4; en daarna
volgde 2. Kb4, f4; 3. Kc4 en het werd remise. Ook de oplossing van Joop;:1…,
Kb7 en die van Erik: 1. .., Kc5 leiden tot remise. Toch is dit een gewonnen
stelling voor Zwart.
(KLIK HIER en speel de gehele partij na en zie hoe die tot remise heeft geleid.)
(KLIK HIER en speel de gehele partij na en zie hoe die tot remise heeft geleid.)
Wat weet Jesus dat wij niet weten? Hij weet wat je in dit soort stellingen, waarin je er niet komt met het tellen van hoeveel zetten er wederzijds nodig zijn om te promoveren, met koningszetten moet beogen, welke doelen je met die zetten moet hebben.
Voor
het winnen van dit eindspel zijn dat deze drie.
- Binnen het vierkant van de vijandelijke pion
blijven of er op tijd in te stappen.
- Het er voor zorgen dat de vijandelijke Koning
niet bij je vrijpion kan komen
- De vijandelijk Koning naar een veld dwingen waar
ie niet fijn staat. In dit geval: mocht de f-pion promoveren, dan zou het
fijn zijn als de Koning van Ljubovic op a6 staat, want dan promoveert
Browne met schaak en wint hij een tempo.
Met
deze kennis gewapend kunnen we de eerste zet vinden:
1. .., Kd5; (voorkomt een toekomstig schaak, verhindert de Koning van Wit in de buurt van pion f7 te komen en blijft in het vierkant). 2. b4 (2. Kb4, Kd4 leidt tot de hoofdvariant, dus dat geloven we wel/maar)
1. .., Kd5; (voorkomt een toekomstig schaak, verhindert de Koning van Wit in de buurt van pion f7 te komen en blijft in het vierkant). 2. b4 (2. Kb4, Kd4 leidt tot de hoofdvariant, dus dat geloven we wel/maar)
2. .., f5; 3. b5, f4; 4. b6, Kc6!; (dwingt
de Koning naar het fatale veld) 5. Ka6,
f3; 6. b7, f2;
7. b8D, f1D+; en daarna verdwijnt de
witte Dame van het bord.
Oplosklassement:
1 Henk 7
punten
2 Tony 4
punten
3. Joop 3
punten
4 en 5
Albert en Robbie 2
punten
6 Joke 1
punt
Het probleem van 10 april 2017
Dit
eindspel komt uit ‘100 Endgames you must know’ van Jesus de la Villa. Die
titel klinkt pretentieus, maar Jesus maakt het waar: er valt veel van zijn boek
te leren. Neem de positie die hier boven staat. het ligt voor de hand te denken
dat Wit, wil ie het remise houden, met een schaakje moet beginnen. Dan rijst de
vraag: op d3 of op e2?
We proberen 1. Pd3+,
Kd2; en het Paard wordt
weggedreven. Dan kan Wit nog een poging wagen met 2. Pc5+, maar na
2…,
Kc3; 3.Pe4+, Kd3; 4. Pc5+, Kc4; en de pion promoveert.
1.
Pd3+ is dus kennelijk niet de zet en dan moet het 1. Pe2+ zijn. Laat ons zien
hoe dat daarna verder gaat. Dus: 1. Pe2+,
Kd2; 2. Pd4, c1D; 3. Pb3+=.
Of:
1. Pe2+, Kd1; 2. Pc3+, Kd2; 3. Pa2=.
Dit
kan je natuurlijk allemaal berekenen, maar het leven wordt een stuk
gemakkelijker als je de regel kent die in deze positie wordt gedemonstreerd.
Tegen een pion die op één van de vier
centrale lijnen (c,d,e,f) op de 2de of 7de rij staat, is het remise als je het
promotieveld vanaf de zijkant van de pion kunt controleren.
Toegepast
op de positie hierboven: aanvallen vanaf de achterkant : 1Pd3+ verliest,
aanvallen vanaf de zijkant: 1. Pe2+, (en daarna vanaf a2) levert remise op.
Oplosklassement:
1 Henk 7
punten
2 Tony 4 punten
3.
Joop 3
punten
4 en 5
Albert en Robbie 2
punten
6 Joke 1
punt
Probleem van 20 maart
Wint
begint. Geef de winnende zet.
Bukic – Marovic, 1968
De stelling lijkt op het eerste gezicht op remise af
te stevenen. Wit heeft weliswaar twee ver opgerukte v rijpionnen, maar die
lijken er vrij makkelijk afgeramd te kunnen worden. Wit pakt ook een pionnetje
mee en dat is het dan wel. Maar zo is het dus niet; Bukic heeft een list
verzonnen. Die berust a: op het inzicht dat er na T:a7 en K:d7 een penning op
f7 inzit en dat na Tf8+, K:d7 de a-pion kan promoveren.)penning van een veld).
De Toren moet dus kennelijk naar de f-lijn.
- Tf6,
K:d7; de dreiging was: 2.a8D+, Ta:8; 3.
Tf8+ of 2. Tf8+, en dan 3. a8D.
Speelt zwart 1. .., T:a7; dan 2. Tf8+, K:d7; 3. Tf7+. 2.Tf8!. en na 2. .., T: a7 volgt 3. Tf7+.
En toen geloofde Marovic het wel.
Oplosklassement:
1 Henk 7
punten
2 Tony 4
punten
3 Joop 3
punten
4/5 Albert en Robbie 2
punten
6 Joke 1
punt
Probleem 18
Het
probleem van 13 maart 2017
Na
1. .., Td2; 2. Pa4, …
bereikt Zwart
winnend voordeel.
Hoe?
In
de partij waaraan deze stelling ontleend is, moest de zwartspeler, Sanz Aguado,
de zet 1…, Td2 zelf vinden, maar omdat dit op het eerste oog vrij simpele
eindspel waarin niet veel aan de lijkt behoorlijk opmerkelijk is en wel heel
subtiel, heb ik die eerste zet maar gegeven. Desondanks slaagde niemand erin de
winnende zettenreeks te vinden. Het briljante van deze Aguado is dat hij inzag
dat zijn dubbelpionnen zo sterk waren, dat de voorste ervan promoveren kon! En
dat niet alleen, hij wist ook hoe. Wat er in een hoofd moet omgaan om dit te
berekenen, gaat mij boven de pet en dus geef ik maar meteen de oplossing.
2. …, T:b2!!; 3. P:b2, c3;.
Na 4. Pd3, volgt 4. .., c4; 5. Kf1, c:d3 en wint. Als Wit in plaats van
5.Kf1 5. T:b6 speelt, volgt 5. .., c:d3;
6. Kf2, c2 of 6. Tc6, d2.
Maar
Wit kan de zetvolgorde wijzigen en meteen op b6 inslaan, waarmee de combinatie
onschadelijk gemaakt lijkt. Dus: 4. Tb6,
c4!!; Als nu 5. P;c4 dan 5…, c2 en de pion promoveert. Tot niets leidt ook:
5. Te6, c:b2; 6.Te1, c3; Zo blijft er maar één zet over:
5. Tb4, a5!; 6. P:c4 (6.
T:c4, c:b2), c2;. En Wit gaf op.
Oplosklassement:
Oplosklassement:
1 Henk 6
punten
2 Tony 4
punten
3 Joop 3 punten
4 en 5 Albert en Robbie 2
punten
6 Joke 1
punt
Probleem 17
Het
probleem van 6 maart 2017
Zwart
begint.
Mat in 7.
Wit lijkt op het eerste gezicht een gevaarlijke aanval
te hebben (en dat heeft ie ook), maar toch, de kansen van Zwart moeten we niet
onderschatten. Die hebben te maken met de opstelling van de batterij Loper b7
(die naar believen twee diagonalen bestrijkt) en Paard e4 en de kwetsbaarheid
van de witte verdediging. Denk Paard e7 weg. een Toren op g8 en inslaan op f3
en wie dan op een winnaar wil gokken zal zijn geld op Zwart zetten. En zo
hebben we meteen de stelling die we bereiken willen.
1…,
T:e7; 2. D:e7, D:f3; slaat
Wit nu 3.T:e4 en Zwart 3. .., D:e4: dan wordt het, sorry mannen, geen mat in 7
maar staat Zwart gewoon gewonnen. In de partij waaraan deze stelling is
ontleend, werd echter niet het Paard maar de Dame geslagen en toen werd het wel
mat in 7, eh …, in 8..
3.
g:f3, Tg8+; 4. Kf1, La6+; 5. Te2; Pd2+; 6.Ke1, Pf3+; 7. Kd1, Tg1+; 8. Te1,
T:e1#
Oplosklassement:
1 Henk 6
punten
2 Tony 4
punten
3.
Joop 3
punten
4 en 5
Albert en Robbie 2
punten
6 Joke 1
punt
Probleem 16
Wit
begint en het eindigt met mat.
(J.Sanchez – P. Pascal, Montpellier 2005)
Dat
Sanchez een gevaarlijke aanval heeft over de diagonaal a1 – h8 is wel
duidelijk. Dat hij een paar pionnen achter staat is dat ook Hij zal dus snel
moeten toeslaan en de vraag is: hoe? Degenen die probeerden hierop een antwoord
te vinden, beten zich allemaal vast in 1. D:e6, f:e6. Maar Pascal heet
natuurlijk niet voor niets zo, die is niet gek en slaat niet (hij ziet ook wel
dat er dan mat in 6 inzit) maar speelt 1. …, Tg7. Dan staat ie weliswaar
verloren, maar als ie uit hetzelfde hout als bijvoorbeeld Chiel is gesneden,
dan moeten er nog heel wat zetten worden gedaan om de buit binnen te halen.
Wat
helpt, is als je in je hoofd een beeld van standaard matposities hebt zitten, als je je uit Stap 3 de verwoestende werking
van aftrekschaak herinnert en dat de kortste weg naar de Koning via het
opruimen van zijn verdedigers loopt (het forceren van toegang).. En de sleutel
ligt bij de beroerde positie van de Koning van Zwart, die, daartoe gedwongen
alleen naar h8 kan, waar hij onder vuur van Loper c3 komt te liggen.en weer
terug naar h7 moet.
1.D:e6
was dus de zet niet.
Maar
wat te denken van 1.D:f7+ ? Na 1.
.., L:f7; 2. T:7, is 2. .., Tg7;
gedwongen en na
3. T:g7+, Kh8; kunnen we af gaan
trekken, waarbij de zwarte Koning van tussen h7 en h8 op een neer wordt
gejaagd. Omdat we de 7de rij hebben leeggemaakt, komt er een moment
dat Td7 mat moet zijn. De oplossing in zijn geheel:
1D:f7+, L:f7; 2. T:f7+, Tg7; 3. T:g7+, Kh8; 4. T:g6+,
Kh7; 5. Tg7+, Kh8; 6. Tg3+, Kh7;
7. Td7#
Oplosklassement:
1 Henk 6 punten
2 Tony 4 punten
3. Joop 3 punten
4 en 5 Albert en Robbie 2 punten
6 Joke 1 punt
Probleem 15
V.Lazarev – N.Friedrich,
Cattolica 2005
Wit
begint.
Wat is hier aan de hand? De Dame van Lazarev staat
aangevallen en gepend en dat is hinderlijk. Daartegenover staat dat de Loper op
c2 en de Dame op e6 de witte velden rondom de Koning van Friedrich beheersen.
Bovendien staat daar op h4 nog een Paard dat, wanneer de Koning op een zwart
veld staat, hem naar een wit veld kan jagen waar hij weer onder vuur van Loper
of Dame komt te liggen. Aldus denkend dient zich een patroon aan: schaak,
aftrekschaak, schaak enz. Laat ons dat eens proberen.
- Pg6+,
Kh7; (nu
moet het Paard zo worden weggespeeld dat het na 2. .., Kh8, opnieuw schaak
kan geven) 2. Pe5+, Kh8; 3. Pf7+, Kg8; (nu ligt de Koning
onder vuur van de Dame, dus:) 4.
P:h6++; Kh8 (4. …, Kf8; 5.
Df7#); en nu doemt het matbeeld op waar iedere schaker van droomt en dat in
een schakersleven zelden of nooit voorkomt: 5. Dg8+! En hoe Zwart
de Dame ook slaat, er volgt altijd 6.
Pf7#.
Fraai, zo’n paardendans, … feestelijk, zo’n stikmat!
Oplosklassement:
1 Henk 7 punten
2 en 3
Tony en Joop 4
punten
4 en 5
Albert en Robbie 2
punten
6 Joke 1
punt
Probleem 14
Het probleem van 13 februari 2017
Van Kemenade – S. James, British League 2006/7
Wit begint.
Geef de eerste vier zetten
Je hoeft niet lang naar deze stelling te kijken om in
te zien dat 1. Pf6+, L:f6; 2.D:f6, .. ; op de volgende zet mat is. Maar helaas,
op d7 heeft Zwart een Paard staan dat deze eenvoudige matvoering verhindert. Maar
wat een bof: dat kunnen we er met Td5:d7
aframmen. Maar dan slaat Zwart de Toren met zijn Paard en is veld f6
weer verdedigt. Maar ons geluk kent geen grenzen, deze nieuwe verdediger
schakelen we uit met td1:d7 en daarna kan niets ons meer verhinderen om handenwrijvend
van plezier de hierboven al
aangekondigde matvoering te realiseren.
Dus:
- T:d7, P:d7; 2. T:d7, T:d7 (of D:d7); 3. Pf6+, L:f6; 4. D:f6 en mat is onafwendbaar, zoals Henk terecht noteerde.
Oplosklassement:
1 Henk 6 punten
2 Tony 4 punten
3 Joop 3 punten
4, 5 Albert en Robbie 2 punten
6 Joke 1 punt
Probleem 13 van 30 januari 2017
Wit
begint en wint.
J. Sohier – Fleurent,
Parijs 2002
Iedereen
die matbeelden herkent en zich van Stap 2 de aftrekaanval nog herinnert, zal al
snel kijken naar wat de gevolgen zijn van 1.
D:h7+, K:h7; 2. h:g6++. Onze Dame
zijn we nu kwijt, maar twee verdedigers zijn opgeruimd en Td3 staat klaar om
ten aanval te trekken.
Speelt
Zwart nu 2. .., K:g6; dan leidt 3. Tg3+, Kf5; 4. Tf1 tot mat. Die
Florent is dus niet gek en in plaats van pion g6 te slaan, trekt hij zich terug
naar g8.
We
hebben dus: 1. D:h7+, K:h7; 2. h:g6++,
Kg8.; . Hoe nu verder? 3. Th8 is
niks en Torens verdubbelen lukt net niet: 3. Tdh3, Lg7; 4.Th7, f:g6; 5.T:g7+,
D:g7; 6.f:g7, K:g7; en Zwart staat beter. Deze variant mislukte dus omdat de
enige overgebleven verdediger, Lf8, roet in het eten gooide. Die Loper moet dus
worden uitgeschakeld of ontwapend. Lukt dat niet, dan kunnen we de Dame in
plaats van te offeren beter terugtrekken. Dan kijken we nog naar een andere
kandidaat zet: 3. g7. We vallen de Loper aan en dreigen mat op h8.
Met 3.
. .., L:g7 begeeft de Loper zich na
4. Tg3 in een penning en nu is er geen ontsnappen meer aan mat. Wat Zwart
ook speelt, er volgt T:g7+ en Th8#.
Samengevat:
1.D:h7+, K:h7; 2.h:g6++, Kg8; 3. g7,
L:g7; 4. Tg3, Kf8; 5. T:g7, ?; 6. Th8#.
Oplosklassement:
1 Henk 6 punten
2 Tony 4 punten
3 Joop 3 punten
4 en 5 Albert en Robbie 2 punten
6 Joke 1 punt
Probleem 12 van 9 januari 2017
Sutovsky – Smirin,
Tel Aviv, 2002
Wit
begint.
Je
oog hoeft niet heel geoefend te zijn om te zien dat de stelling van Zwart vrij
beroerd is.
Paard
h7 kan niet spelen, Paard a5 staat niets te doen, Toren a8 moet nog in het spel
worden gebracht. Al heeft hij dan een Paard meer, in feite speelt Smirin met
drie stukken minder. Behalve het snoepen
van een of twee pionnetjes, is er weinig voor hem om naar uit te kijken.
Dan
zal die Sutovsky meer genieten van de stelling en vooral van de positie van
zijn Paard, dat vanuit f5 de zwarte velden voor de Koning beheerst. Zijn
grootste probleem lijkt me een keuze te maken uit de diverse winstvoeringen: c3
(om de diagonaal van Dame b2 te onderbreken) wint, Th4 wint. Met deze
constatering zou je tevreden kunnen zijn, maar zo niet Sutovsky, want die zag
dat er mat in de stelling zit en wel hierom.
We
kijken eerst wat die stukken van Wit staan te doen. De Dame staat klaar om op
h7 in te slaan (het forceren van toegang), Torene4 staat klaar om naar de
h-lijn te gaan, de Toren op f1 beheerst de
f-lijn en dekt Paard f5 en Paard f5 ontneemt de Koning het vluchtveld
g7.
Dit
alles geeft aanknopingspunten. Het is duidelijk dat na 1. D:h7+, K:h7; 2. Th4+, de
Koning alleen naar g6 kan. En na Th6+, dat het vluchtveld f6 afsluit, wordt de
Koning verder het vrije veld ingejaagd. Dus: 2. .., Kg6; 3. Th6+, Kg5; Nu
ligt de Koning binnen het bereik van pion h2 en na h2 – h4+, raakt de Koning
steeds dieper in vijandelijk gebied verzeild.en moet naar g4. Wat je, om je
Dameoffer te rechtvaardigen, moet zien is dat je met h2 – h4 niet alleen naar
voren lokt, maar ook de terugtocht afsnijdt. Zie je dat, dan is de rest niet
moeilijk meer. 4. h4+, Kg4; 5. Pe3+,
Kg3; 6. Tf3#
Oplosklassement:
1 Henk 6
punten
2 Tony 4
punten
3 Joop 3
punten
4 en 5
Albert en Robbie 2
punten
6 Joke 1 punt
Probleem 11 van 2 januari 2017
Zwart
begint en wint.
E. Peralta - Roselli,
Montevideo 2001
Zo
opgesloten door de eigen onderdanen als de Koning op h1 is, dat zie je
normaliter alleen bij revoluties. Dat is heel treurig voor zo’n Koning. Deze
wordt bovendien nog bedreigd door de voorste linie van de vijand (Dame, Loper,
pion g3), terwijl daarachter de cavalerie klaar staat om aan het gevecht deel
te nemen. Dit alles ziet er dus gunstig uit voor Roselli. Toch zal hij haast
moeten maken, want Peralta staat klaar voor een tegenoffensief.
Nadere
beschouwing van de stelling leert ons al snel dat de stukken die de frontlinie
van zwart vormen, niet voldoende zijn om er mat van te maken. Daarvoor zijn
hulptroepen nodig en dat moeten de Paarden op g6 en h7 zijn. Maar die staan een
behoorlijk eind van het strijdgewoel verwijderd. Bovendien worden de velden
waar ze naar toe moeten al ingenomen door medestrijders. Dit alles leidt tot de
conclusie dat de Koning van Wit uit zijn gevangenis de vrije ruimte in moet
worden gelokt en dat loper h3 en Dame h4 daar weg moeten. We zullen of deze
conclusie juist is.
- ..,
Lg2+, 2. K:g2, Dh3+; 3. K:h3 (3.Kh1,
g2#), Pg5+, 4. Kg2, Ph4+; 5. Kh1, g2#.
Jawel,
dus. Fraai, dat Dameoffer op de tweede zet en fraai, zo’n rijtje logische maar
dodelijke zetten.
Oplosklassement:
1 Henk 6
punten
2 en 3 Tony
en Joop 3 punten
4 en 5
Albert en Robbie 2
punten
6 Joke 1 punt
Probleem 10 van 12 december 2016
Zwart
begint.
Dit
probleem werd niet makkelijk gevonden. Ook collectief kwam men er niet uit. Dat
komt, denk ik, omdat er, na de sleutelzet, diverse wegen naar Rome leiden. Die
wegen werden wel gezien, maar niet ver genoeg bewandeld.
We
kijken naar de stelling. Alle stukken van Zwart zijn betrokken bij een aanval
op de witte Koning, wat er te mobiliseren valt, is gemobiliseerd. Het is dus
tijd om toe te slaan. De vraag is: hoe?
Omdat 1. .., Lc8 faalt op 2. d5,
en omdat er na een paardzet Torens worden geruild, ligt het voor de hand
te kijken naar wat Dame h3 kan aanrichten. 1…, D:g2+; 2. T:g2 lijkt tot niets
te leiden, blijft over: 1. .., D:h2+. Het tactisch geschoolde oog zal nu, hoe Zwart
ook antwoordt: 2. T:h2 of 2. K:h2 of 2. Kf2 diverse mogelijkheden tot het geven van aftrek- of
dubbelschaak in de stelling geven. Om te weten of het Dameoffer correct is,
moet je dus drie varianten berekenen. Daar gaan we.
- …,
D:h2+; 2. K:h2, Lf6 (e7, d8)+; 3. Kg1, Th1:; 4. Kf2, Tf1#;
- …,
D:h2+; 2. Kf2, P:e4++; 3. Ke2, P:c3+; 4. Kf1, Dh1+; 5. Tg1, D:g1#
3.Kf1, Dh1+; 4. Ke2, Pc3#
1. …, D:h2+; 2. T:h2, Pe2++; 3. Kf1, Tg1+; 4. K :e2, Te1#;.
We kunnen dus met een
gerust hart inslaan op h2.
Oplosklassement:
1 Henk 5 punten
2 Tony 3 punten
3
t/m 5 Albert, Joop en Robbie 2 punten
6 Joke 1 punt
Abonneren op:
Posts (Atom)