Probleem 23

K.Havasi – A. Sacconi, 

Folkstone Olympiade 1933


Wit begint en wint.

De Torens van Sacconi hebben vooral als functie te voorkomen dat Havasi mat achter de paaltjes geeft. Daar staat als pluspunt tegenover dat pion a3 wel heel dicht bij promoveren is. Daar hier weinig aan te doen valt, zal Wit naar snelle en rigoureuze tegenmaatregelen moeten zoeken. Dat ie het daarbij in eerste instantie niet van zijn twee Torens moet hebben, zal duidelijk zijn. Die krijgen pas betekenis als één van de Torens van de tegenpartij van zijn functie ontheven wordt of overbelast raakt. Gelukkig, maar waarschijnlijker met diep inzicht, heeft Havasi nog een dreiging in zijn stelling gevlochten. We kijken naar pion e5, Lh4 en Dg4 en naar de drie zwarte pionnen op de zevende rij. Dan kan opvallen dat als pion g7 daar niet stond, het mat in één zou zijn. Ook niet moeilijk in te zien, is dat er na 1.Lf6, gXf6; 2.eXf6. ..; wederom mat in één dreigt. Op deze weg moesten we dus maar eens doordenken.

1. Lf6, gxf6; (1. .., Tg8; is geen verbetering, want dan volgt: 2.Dxg7+! , Txg7 – ha, overbelasting-, 3.  Td8+, Txd8; 4. Txd8#) 2. exf6, Tg8; 3.Td8, Tcxd8; 4. Txd8, Txd8; 5. Dg7#.

Het aardige aan deze combinatie vind ik dat de hoofdrol daarin gespeeld werd door dat lullige pionnetje dat van e5 doorschoof naar f6.  Zo’n pion op de zesde rij in de buurt van de Koning, hier dus op f6, g6 en h7 (f3, g3, h3 voor Zwart) noemen de Engelstaligen een ‘pawn wedge’, een pionwig (wigpion?). Zo’n pion beperkt de mobiliteit van de Koning,  scheurt de verdediging uit elkaar en geeft  niet zelden het motief voor een matvoering. In de aanval is ze vaak net zo sterk als een lichtstuk (in bovenstaande stelling net zo sterk als een Loper), soms sterker.

Bron: Arthur Yusupov, Boost your chess 1, hoofdstuk 7 : the pawn wedge.

Oplosklassement:

1.  Fred 9 punten

2.  Henk 8 punten

3.  Joop 6 punten

4.  Robbie 5 punten

5/6       Albert en Erik V 4 punten

7.        FrankS 2 punten

8/9   Tony en Joke 1 punt

Probleem 22

Het probleem van 23 mei 2016

A.Beni – Schwarzbach, 

Oostenrijk 1969

Wit begint. Mat in 5 (vijf)

Bij de eerste blik zal een ieder wel zien dat Wit een machtige hoeveelheid materiaal op de zwarte koningsstelling heft gericht: twee prachtige Lopers en een machtige Toren. Ook zal dan wel duidelijk zijn dat pion g7 het zwaar te verduren heeft. Zou Dame h6 daar niet staan, dan zou hij verloren gaan en dan kunnen de Lopers en de Toren toeslaan. Verder zou het wel prettig zijn als pion f7 van het bord verdwijnt, opdat Loper b3 zijn volle kracht kan ontplooien.

Denken we Dame h6 daar weg, dan ligt het inslaan van de Toren op g7 met schaak voor de hand. Dat er daarna Tf7 volgt met aftrekschaak is ook duidelijk en dat Loper b3 nu veld g8 onder schot heeft, is ook niet moeilijk. De drie witte reuzen hebben nu vrij spel en dat kan nooit goed gaan voor Zwart. Dame h6 moet dus worden weggelokt.

Dat kan met 1. Dh3, 1. Dh5 en 1. Df4.  
Na 1. Df4, Dxf4; 2. Tg7+, Kh8; 3. Tf7,  volgt 3. .., Pe5; en zwart wint. 
Dat is de bedoeling dus niet.

Kijken we naar 1. Dh3. 1. Dh3, Dxh3; 2. Tg7+, Kh8; 3. Tf7+, Kg8;. 
De witte stuk hebben nu ruim baan en nu moet de genadeklap vallen. 
Dan kan dankzij de samenwerking van Loper b3 en Toren.

4. Tg7+, Kh8; 5. Tg8 (aftrek- en dubbelschaak) en mat.   

Nu was Zwart natuurlijk niet gedwongen om bij de eerste zet terug te slaan. Maar na 1. Dh3, Df6;

2. Dg3, g6; 3. Lf6, …;  is er voor Schwarzbach ook geen lol meer aan.

Probleem 21

Wit begint. Mat in 4.











Wit staat natuurlijk schitterend met die twee open lijnen voor zijn Torens en die Loper op f6.
Zwart heeft weliswaar ook een dreiging: als zijn Dame met schaak op de onderste lijn kan komen, gaat Wit nog zware tijden tegemoet. Maar daar staan twee nadelen tegenover: de ingesloten positie van zijn Koning en een schlemielige Toren op h7, waarvan de belangrijkste functie is dat ie zijn Koning een eventueel vluchtveld ontneemt.
Kijken we wat verder, dan zien we dat de Toren op d8 twee taken heeft: beveiliging van de onderste rij en van het veld e7. Dwingen we hem naar e7, dan komt de achterste rij vrij.
 Ook de zwarte Koning heeft er twee: verdediging van de Toren en van veld g8. Komt hij op g8, dan is de Toren ongedekt, komt ie op e8, dan veld g8 onverdedigd.
De Toren lokken we naar e7 door 1. Le7+, of 1 De7+.  We proberen eerst 1. Le7+, Txe7; 
het vervolg is niet moeilijk te zien; 2. Td8+, Te8;  Nu moet de Koning gedwongen worden de verdediging van veld g8 op te geven. Hoe dat moet weten we uit Stap 4:  3. Txe8+, Kxe8; 4. Tg8#.
We hadden ook 1. De7+, Txe7;  2. Td8+, Td8; kunnen analyseren. Nu moet de Koning weg van de verdediging van zijn Toren, dus: 3. Tg8+, Kxg8; 4. Txe8#.   Wie de zetten 2 en 3 verwisselt, bereikt hetzelfde resultaat.
Grappig wel hoe er in een mooie stelling vele wegen naar Rome leiden.

Oplosklassement:

1.        Fred 9 punten
2.        Henk 8 punten
3/4       Joop en Robbie 5 punten
5         Erik V 4 punten
6.        Albert 3 punten
7.        FrankS 2 punten
8/9       Tony en Joke 1 punt

Probleem 20

Zwart begint en wint (beslissend materiaal). 

Geef de eerste twee zetten. 

Bagirov – Kholmov,  Moskou 1961

Ook als je Kholmov niet bent, zal je allereerst opvallen dat de Dame van Wit ongedekt staat

en vervolgens dat de Dame van Zwart daar, door Toren e5 heen, begerig naar loert. Dit roept natuurlijk onmiddellijk het motief van de aftrekaanval in ons op. Zouden we met Toren e5 iets kunnen doen waar iets dreigends en iets dwingends van uitgaat, dan winnen we de Dame of één van de Torens. Wil Te5 iets dreigen, dan zal ie naar voren moeten. Maar dat kan ie niet, want Te4 staat in de weg. De mogelijkheden van Te4 zijn beperkt, dus we kijken naar

1. .., Txe1+; 2. Txe1, ..;

Dan hebben we deze stelling in ons hoofd:

En de vraag is nu: zit er in deze stelling een beslissende aftrekaanval? Txe1 levert niets op.

Te4 en Te3 ook niet. 

Maar hé,  2. .., Te2 dreigt mat! Slaat Wit de Toren, dan verliest ie zijn Dame, slaat Wit de Dame dan volgt  3. …, Txe1+ en 4. … gxf6 met Torenwinst.

Oplosklassement:

1.        Fred 9 punten

2.        Henk 7 punten

3/4       Joop en Robbie 5 punten

5         Erik V 4 punten

6.        Albert 3 punten

7.        FrankS 2 punten

8.   Tony 1 punt

Probleem 19

Het probleem van 18 april 2016 

Adorjan – Miles, Linares 1985

Zwart begint. 

Wit gaat mat of verliest beslissend materiaal.

Geef de winnende zet.

Op het eerste gezicht lijkt het of er voor beide partijen niets aan de hand is.

Kijken we wat nauwgezetter, dan zouden we kunnen zien dat Wit wordt opgerold als Zwart Df3+  zou kunnen spelen. De witte Koning moet dan naar g1, waarna pion f2 gepend staat. Matvoering is dan niet moeilijk meer. Inslaan met de Toren op g3, h-pion slaat terug, Dame maakt gebruik van de penning en slaat met schaak de g3 pion en daarna kan een kind de was doen. De vraag waar het om draait is dus: hoe krijgen we  de Loper die veld f3 verdedigt van de diagonaal af. .De loper eraf rammen heeft geen zin, want neemt de Dame de rol van de loper over. Het antwoord vinden we in stap 3: lokken en “lokken” wil zeggen: de tegenstander verleiden tot een zet die die met grote tegenzin doet omdat wat ie ook doet, het altijd tot desastreus verlies leidt. We weten nu dus dat de  witte Loper op de diagonaal a8 – h1 moet blijven.  De winnende zet maakt gebruik van een penning: Ld7. Slaat Adorjan dan gaat ie mat, trekt ie zich terug, dan verliest ie zijn Dame.

Na 1. …, Ld7; 2. Lxd7,  gaat de matvoering als volgt. 2. …, Df3+; 3. Kg1, Txg3+;  4. hxg3, Dxg3+; 5. Kh1, Dxh3+; 6. Kg1, Tg8#.

Oplosklassement:

1.    Fred 9 punten
2.    Henk 7 punten
3/4   Joop en Robbie 5 punten
5     Erik V 4 punten
6.    Albert 3 punten
7.    FrankS         2 punten
8.    Tony 1 punt

Probleem 18

Wit begint. Mat in 6.

Berry – Seglins,  USA 1968

Berry heeft vier machtige aanvallers in stelling gebracht, Seglins moet die zich  met één verdediger, Tf8,  een soort Ron Vlaar en twee pionnetjes van het lijf houden. Dat lijkt een hopeloze zaak en dat is het ook. Zoals dat in dit soort stellingen bijna altijd het geval is, moeten verdedigers worden weggejaagd, weggelokt, geslagen, uitgeschakeld. Niet moeilijk om in te zien is dat na Lg7+ Zwart niet in staat moet zijn om g6 te spelen. En willen we van Dame d3 iets dreigends maken, dan moet de pion op f7 er niet staan. Pion f7 staat twee verkeer verdedigd en één keer aangevallen, daar gaan we iets aan doen.

1. Lh7+, Kh8 (de eerste verdediger is weggejaagd); 

2. Txa8, Txa8 (de tweede is weggelokt); 

3. Lxg7+ (de Koning moet zijn schuilplaats verlaten), Kxg7;

4. Txf7+ (maakt Dg6  mogelijk), Kxf7; 

5. Dg6+, Kf8; 

6. Dg8#.

(2. Txa8, ook f6 mogelijk. Dan is het ook geen mat in zes)

Een aardige variant gaf Henk. 1.Lh7+, Kh8; 2. Lxg7+; Kxg7;  3. Txf7+, Txf7; 4. Dg6+, Kh8; 5. Txa8+ en mat volgt snel.

Oplosklassement:

1.  Fred 9 punten
2.  Henk 7 punten
3.  Joop 5 punten
4/5  Robbie, Erik V 4 punten
6.   Albert 3 punten
7.   FrankS 2 punten
8.   Tony 1 punt

Probleem 17

Het probleem van 14 maart 2016

(Machulsky – M. Gurevich, Kharkov 1976)

Zwart speelde hier h5.

Voor welke verrassing kwam hij te staan? 

De verrassing was: 1…, h6; 2. Dxe6+!!.  Dat Gurevich hier met de ogen moet hebben geknipperd, lijkt mij waarschijnlijk. Val je met een pion een Dame aan, wordt die dame niet in veiligheid gebracht, maar een paar velden verderop geofferd!

Hoe kwam Machulsky op dit idee? Drie stellingskenmerken moeten daarbij een rol hebben gespeeld. In de eerste plaats natuurlijk de actieve opstelling van de witte stukken. In de tweede plaats dat na 1. .., h6 veld g5 voor loper d2 beschikbaar komt. Maar bovenal: de overbelasting van pionnetje f7, dat twee andere pionnetjes moet verdedigen.   In Stap 3, bij het onderdeel ‘mat door toegang’ staan tal van voorbeelden van de manier waarop je daarvan profiteren kan. Het recept: zo inslaan aan de ene kant dat terugslaan gedwongen is en dan inslaan aan de andere kant. In de voorbeelden daar is het dan meteen mat en dat is het hier nog niet, maar je denken heeft wel een aanknopingspunt. Het ging als volgt verder.

2. …, fxe6; (na 2. .., De7 loopt Zwart grote materiële schade op: 3. Pd6+, Kd8; 4. Pf7+ enz. maar gaat niet mat) 3. Lxg6+, Ke7; 4. Lg5+, Pf6; 5. exf6+ (dit was voor Gurevich de tweede verrassing, want hij had alleen gekeken naar 5. Lxf6+, Kd7; 6. Lxd8, Kxd8 waarbij de schade tot twee pionnen blijft beperkt), Kd7; 6. Pe5#.

Oplosklassement:

1.       Fred 9 punten

2.       Henk 6 punten

3-5      Robbie, Erik V, Joop         4 punten

6.       Albert                    3 punten

7.       FrankS                     2 punten

8.       Tony 1 punt

Probleem 16

Het probleem van 22 februari 2016 

Gulko – K. Grigorian, Vilnius 1971

Wit begint en wint.

 Dit probleem werd door degenen die het in groepsverband oplosten als tamelijk eenvoudig beschouwd. Daarbij verloren zij o.a uit het oog dat je met zijn vieren meer weet dan een man alleen, zoals bleek uit de oplossingen van de solisten. Ook verloren zij uit het oog dat Gulko de combinatie niet op het bord door trial en error kon oplossen, maar het in één keer goed en uit zijn hoofd moest doen. Dat je na 1. Tf8+, Txf8; 2. Dd5+, Kh7;  met promotie een Toren terugwint, is inderdaad niet moeilijk te vinden. Maar Wit moet nu wel de genadeklap kunnen uitdelen, want Dg1# hangt in de lucht.  Wat in zo’n geval geen kwaad kan, is kijken wat de functie is die de bij de aanval betrokken stukken vervullen. Dan lijken Dame en Paard de bewakers te zijn. De Dame bestrijkt de velden f7 en g8, het Paard g6. Dan moet de promoverende pion de jager worden. En aangezien na 3. exf8D,  Dg1# volgt, moet er zo gepromoveerd worden dat dat met schaak is, dus: 3. exf8P+, Kh8. Nu bewaakt Pf8 het veld h7 en de Dame g8, dus volgt 4. Peg6 mat. En zo ging in de partij van Gulko.

Maar er is nog een variant en wel: 1. Tf8+, Txf8; 2. Dd5, Kh8 ( en nu niet 3. exf8P, zoals één van de solitaire oplossers voorstelde, want nu volgt 3. .., Dg1#, maar) 3. exf8D+, Kh7;

4. Dfg8# .

Oplosklassement

1.      Fred                            9 punten
2.      Henk                           5 punten
3/4    Robbie en Erik V         4 punten
5/6    Albert en Joop           3 punten
7.      FrankS                         2 punten
8.      Tony                           1 punt

Probleem 15

Het probleem van 8 februari 2016

 (Bulakh – Petrov, Moskou 1951)

Zwart  begint en jullie krijgen alleen de hint: 

zwart wint.

De Koning van Bulakh staat behoorlijk op de tocht. Zijn Achillespees wordt gevormd door de velden c1 en d2. Wat ook wel lullig is voor die Koning, is dat ie nergens heen kan. Een goed geplaatst schaakje  is meteen mat.

Vragen we ons nu af wat de stukken van Bulakh zijn die de cruciale velden verdedigen, dan zien we al snel dat dat Td1 en Pf3 zijn. Die moeten er dus af of van hun functie worden ontheven. Daar gaan we dan.

1. Txf3 (uitschakeling van een verdediger van d2), gxf3; 
2. Lxb3+ (openen van de d-lijn), axb3; 
3. Dc1+! (lokt de Toren weg van de d-lijn), Txc1; 
4. Td2#.

 Deze oplossing werd vooral in groepsverband gevonden. De enige goeie oplossing een solist kwam van de hand van Joop.

Oplosklassement:

1       Fred                           8 punten

2       Henk                          5 punten

3/4    Robbie en Erik V         4 punten

5/6    Albert en Joop             3 punten

7       FrankS                       2 punten

8       Tony                          1 punt

Probleem 14

Het probleem van 25 januari 2016

Arkhipkin – Kuznetsov, Kiev 1980

Wit begint en zet mat.

Eén van de aardige kanten van schaakspel is, vind ik, dat het zo’n vriendelijk en ruimhartig karakter heeft. Je vraagt je gaande je partij af hoe je de stelling het liefst zou willen hebben,

en zie, het schaakspel biedt je de mogelijkheid je wens te realiseren. In ruil daarvoor vraagt het slechts een kleine tegenprestatie: goed kijken, goed nadenken.

In bovenstaand diagram zal een ieder die enigszins vertrouwd is met matpatronen meteen zien dat het, als die pion op h7 er niet zou staan,  middels 1. Th8 mat in één zou zijn. Die pion moet dus weg. Maar slaan op h7 leidt tot niks omdat de Dame niet naar h5 kan. Misschien moet pion g6 dus eerst weg.

Ook zou je kunnen wensen dat je die pion g6 weg krijgt, omdat 1. Tg3 dan tot mat leidt. (forceren van toegang).  Nu is wel duidelijk dat de werking van deze kleine rakker worden moet worden uitgeschakeld.

Maar wat is dat nu? Dame c5 dekt ook veld h5 en haalt  1 Dh5 met dubbele matdreiging (via de h- of de g-lijn uit de stelling. De Dame moet dus van de vijfde rij af.! Maar dat is niet moeilijk! 
1. b4! (wegjagen, deflecting in het Engels), Dxb4 ( 1…, Dh5; 2. Dxh5, gxh5;

3. Tg3 leidt tot snelle mat, 1. .., De5; 2. Lxe5,  dxe5 tot langzame wurging); 2. Dh5,  ( en nu is het zowel na 2. .., De1 als na 2. .., h6 en 2. .., gxh5 mat in 5. Omdat het de meest principiële zet is, kiezen we voor) 2. .., gxh5; 3. Tg3+, Lg7; 4. Txg7+, Kf8  (4. .., Kf8; 5. Tg6#);

5. Txh7 en mat is niet meer te vermijden.

Oplosklassement:

 1.     Fred                           8 punten
 2.     Henk                         5 punten
3       Robbie en Erik V        4 punten
4/5    Albert                        3 punten
6/7    Joop en FrankS           2 punten
8.      Tony                          1 punt

Probleem 13

Het probleem van 11 januari 2016


Abrosimov – Ambainis, 

Daugavpils 1975

Wit begint en wint.

Als jullie eerder op de avond bij de jeugd aanwezig waren geweest, dan hadden jullie kunnen horen hoe daar het thema ‘Matzetten door het forceren van toegang’ werd behandeld. Dat had jullie dan heel wat hoofdbrekens gekost, want dat is het thema waarom het ook in deze stelling draait. In één van de eerste voorbeelden aan de hand waarvan je die tactiek uitlegt, staat de zwarte Koning op h8 en er staan pionnen op f7, g7 en h7. Wit heeft een Dame op de diagonaal b1 – h7, een Paard op e7 en een Toren op een veld van waarruit hij naar de h-lijn kan. Wat je op het spoor van de ontknoping in de partij Abrosimov – Ambainis zou kunnen zetten, zijn de positie van Paard e7 dat de vluchtvelden g8 en h6 onder controle heeft, en die van de witte Dame, die in een opening in zwarts verdediging kan forceren. Wat Wit mist, is een Toren waarmee hij na Dxh7 naar de h-lijn kan. Dat Td1-d3-h3 te traag gaat is duidelijk. Wat ook niet werkt, zoals Robbie dacht, is meteen inhakken op h7. 1. Dxh7, Kxh7; 2. Txd4 en na 2. .., g6 heeft Wit niets meer (in elk geval geen Dame). Toch was ie dichtbij de goeie oplossing: de winst moet van Toren d5 komen. Maar die Toren staat toch helemaal ingesloten? Jaja, zeker, het pionnetje e5 beperkt hem inderdaad in zijn bewegingsvrijheid. Gelukkig herinneren we ons uit Stap 2 dat gepende stukken slechte verdedigers zijn. Pion e5 verdedigt Paard d4 en mag niet van zijn veld weg vanwege Th5. Omdat zo’n klein ding niet van alles tegelijk kan, zal het moeten kiezen welke taak het zal opgeven. De winnende zet is derhalve 1. Txd4. Wordt er niet geslagen, dan is Ambainis zijn Paard kwijt, slaat ie wel. Dan gaat ie mat: 1. .., exd4; 2. Dxh7+, Kxh7; 3. Th5#.

Oplosklassement:

1       Fred                          7 punten

2.     Henk                         5 punten

3 Robbie                       4 punten

4/5    ErikV en Albert           3 punten

6/7    Joop en FrankS            2 punten

8.      Tony                         1 punt

Probleem 12

Het probleem van 4 januari 2016

Wit begint en wint 

(zeer overtuigend).

Het eerste probleem van dit nieuwe jaar was meteen een hersenkraker. Velen bogen zich erover, alleen of in groepjes, maar er was er slechts één die een oplossing inleverde en die was fout.

Laat ons zien wat toch het probleem was.

We kijken eerst naar de stelling van Zwart. Materieel gezien mag die niet klagen: een kwaliteit + een Dame voorsprong.  Daar staat tegenover dat zijn stelling uitermate beroerd is.

Zijn Torens doen niet mee, zijn Koning staat nog op een open e-lijn en er dreigt Paardverlies.

Wit heeft dan wel beduidend minder materiaal, maar het materiaal dat ie heeft, staat verwoestend opgesteld. Zijn twee Lopers zijn regelrechte moordenaars, er dreigt exf7+ waarna de e-lijn open ligt voor de Toren en na 1. exf7, Kd7; komt de zwarte Koning binnen het bereik van het Paard dat nu nog vredig op f3 staat. Dat Zwart nog niet gewonnen heeft en dat zijn Koning het zwaar te verduren krijgt, lijkt mij wel duidelijk.

De eerste zet ligt voor de hand: 1.exf7+, Kd7;.  Als je nu inziet dat de Koning niet via d7, c8  moet kunnen ontsnappen, ligt de volgende zet ook voor de hand en daarna volgt de ene logische zet de andere op: 2. Le6+, Kc6;  nu is de Koning binnen het bereik van Paard f3 gekomen, dus: 3.Pe5+, Kb5; Nu moet er zo schaak worden gegeven dat de Koning niet naar a6 kan: 4. Lc4+, . Nu kan de Koning naar a4 of naar a5 en in beide gevallen is het mat in twee. 4. .., Ka4; 5. axb3+, Ka5; 6. Lb4#,  Ka5; 5. Lb4+ , Ka4;  6. axb3#

Een zeer overtuigende winst, dus.

Oplosklassement:

1       Fred                      7       punten

2/3    Henk en Robbie     4      punten

4/      EricL                     2½   punt

7/8    Joop en FrankS      2      punten

Probleem 11

Het probleem van 21 december 2015

Dikchit – Kaliansundaram, India 1964

Geef vleugels aan pion e7. 

(Geef de eerste drie zetten )

De opdracht is wat poëtisch verwoord, maar het lijkt me duidelijk wat de bedoeling is: pion e7 moet promoveren. Dat lukt alleen als Toren e8 gedwongen kan worden tot TxTf8 zonder dat ie de mogelijkheid heeft pion e7 te slaan. En Tf8 kan alleen maar dwingend zijn als die zet met schaak gepaard gaat. En dat betekent dat de Koning van Zwart naar de achterste lijn moet.1. La4 ligt voor de hand, maar die zet faalt op het antwoord1. .., Ld6. 1 La4 is dus de eerste zet niet. Het probleem voor Dikchit is dat ie er voor moet zorgen dat Kaliansundaram geen Ld6 of Koning g6 moet kunnen spelen, want in beide gevallen hangt pion e7. Maar dit inzicht biedt, mede gelet op het voorafgaande,  ook een aanknopingspunt: 1. Lc2+.  Kg8; (verplicht, want  op h8 gaat ie mat). De Koning staat nu daar we waar we hem wilden hebben, dus: 2. Tf8+, Txf8; . Nu moet de Koning die we eerst naar g8 hebben gejaagd, weer van dat veld worden weggejaagd: 3. Lb3+  en pion e7 promoveert.

Oplosklassement:

1.  Fred                           7 punten

2/3  Henk en Robbie        4 punten

4/5  ErikV en Albert        3 punten

6.     EricL                        2½ punt

7/8   Joop en FrankS        2 punten

Probleem 10

Het probleem van 14 december 2015

 G. Zhuravlev – A. Romanov,  Kalinin 1952

Wit zal na:

1. Lxf6+, Dxf6; 2. Lxf5  heus wel winnen.

Maar er is een snellere manier.

Het eerste wat aan de stelling zal opvallen, is de fijne positie van  Toren g1 op een open lijn.

Het tweede is dat de Koning van Zwart nergens heen kan.

Al gauw zul je zien dat die Loper op c4 ook een lekker stuk is. Dwars door Loper f6 kijkt hij naar de Koning op h8. Loper f6 daarentegen is een minder fijn stuk. Dat staat dan wel trouwhartig de diagonaal te verdedigen, maar het is ook gepend. En als we dit hebben ingezien, is de oplossing niet moeilijk meer.

1. Dg5 (stap 1: tweevoudige aanval), d5; 2. Dg7+ (jaagt de Loper weg uit de bescherming van zijn Dame), Lxg7;  3.Lxg7+, Kg8; 4. Lf6#

Oplosklassement:

1      Fred                          6 punten

2/3   Henk en Robbie        4 punten

4/5   ErikV en Albert        3 punten

6.     EricL                         2½ punt

7/8   Joop en FrankS         2 punten

Probleem 9

Het probleem van 30 november 2015

(Ormos - Batoczk, Boedapest 1951)

Er dreigt mat op h7.

Zwart staat twee pionnen achter.

Maar hij is aan zet!!

Geef zijn eerste 4 zetten.

Wit staat dus zo verloren als wat.

Zetten als 1. .., Th8 en 1. .., Dxf2 brengen geen uitkomst, voor redding zal uit een ander vaatje moeten worden getapt.

Een aanknopingspunt daarvoor biedt de positie van de zwarte Koning en die van de twee pionnen op f6 en g5. Zouden de Toren, de Dame en het Paard van Batoczk niet op het bord staan, dan is het, met Zwart aan zet, remise, want pat. Zwart moet dus van die stukken zien af te komen. Ook is duidelijk dat Batoczk meteen met schaak moet beginnen, omdat ie anders mat gaat. De vraag is dan: doen we dat met de Toren of de Dame? Nu kunnen we gaan rekenen, bijv. 1. Dc1+,  2. Dh1+, 3.Tb1+ , 4. Th1+ enz. en als we dat goed en diep genoeg kunnen zullen we zien dat dit niet tot het gewenste doel leidt, maar we kunnen ook globaler te werk gaan en denken: die Toren op b8 doet nog niets en de dame kunnen we nog wel eens nodig hebben bij een schaakje met het Paard, de Dame staat al dreigend op de tweede rij en als stuk alleen is een Dame natuurlijk veel dwingender dan één van de twee andere.

Dus: 1. Tb1+, Kh2;

Maar wat nu?

Wie in Stap 4 het hoofdstuk ‘Jagen en richten’ met begrip heeft doorgenomen, zal al snel zien dat dit thema zich ook hier aandient. Met de Koning van Ormos op h1, komt Pg3+ met tweevoudige aanval (Stap 1) op de Dame in de stelling. Na Kh2 sla je de Dame en na fxg3 is duidelijk waarom we die Dame op de tweede rij hebben laten staan.

Dus, nogmaals,

1 …. ,Tb1+; 2. Kh2, Th1+ (richten); 3. Kxh1, Pg3+!; 4. fxg3 (Kh2? Pxf5), Dxg2+; 5. Kxg2, pat!!

Velen bogen zich over dit probleem het hoofd, alleen Robbie vond de oplossing, alleen deed die er een zet langer over: 4. …, Dc1+; 5. Kh2, Dh1+; 6. Kxh1 en ook pat.

Oplosklassement:

1.    Fred                           5  punten

2/5. Robbie, ErikV,

 Henk, Albert             3 punten

6.    EricL                         2½ punt

7/8. Joop en Frank S        2 punten

9.    Robbie                       1 punt